Πρόταση μας για συζήτηση εκτός ημερήσιας διάταξης -συνεδρίαση στην Σαντορίνη 25/5/2013- «Ραγδαία διάβρωση της ακτής Πλατύς Γυαλός Σίφνου»

Με την επιστολή αυτή θα θέλαμε ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ να θέσουμε προς συζήτηση:

2. Το δεύτερο θέμα αφορά στην ραγδαία διάβρωση της ακτής Πλατύς Γυαλός Σίφνου ως αποτέλεσμα έργου που υλοποιήθηκε από την τότε Νομαρχία. Η διάβρωση προχωράει με πολύ γρήγορο ρυθμό και πλέον έχει προκαλέσει ζημιά όχι μόνο στην ακτή αλλά και σε κτίσματα και η κατάσταση θα επιδεινωθεί, με δεδομένη την μορφή της ακτής και τις τάσεις διάβρωσης.

2. Σοβαρή διάβρωση ακτής Πλατύ Γιαλού Σίφνου λόγω κακής εκτέλεσης έργου

Ήδη στις 21 Μαίου 2011 είχα υποβάλει προς την Περιφερειακή Αρχή επερώτηση για τα θέματα διάβρωσης ακτών και ιδιαίτερα της ακτής Πλατύ Γυαλός Σίφνου ως αποτέλεσμα κακής εκτέλεσης έργου με χρηματοδότηση μάλιστα του έργου από ευρωπαϊκούς κι εθνικούς πόρους. Με δεδομένο ότι από τότε η κατάσταση έχει χειροτερεύσει και έχουν ήδη προκληθεί βλάβες όχι μόνο στην ακτή και το περιβάλλον αλλά και σε κτίσματα στην ακτή και η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία, θέτω το θέμα προς συζήτηση εκτός ημερήσιας διάταξης στην συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 25/5/2013 στην Σαντορίνη.

ΟΑ_Α.ΕΠ. 4/ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΑΚΤΩΝ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ (7η συνεδρίαση Περιφερειακού Συμβουλίου)

Επερώτηση (21 Μαΐου 2011)

προς τον Περιφερειάρχη κ Γ. Μαχαιρίδη, και τον αντιπεριφερειάρχη κ Γ.Μακρυωνίτη

(με βάση το άρθρο 16 του σχεδίου Εσωτερικού Κανονισμού του Περιφερειακού Συμβουλίου)

Για να συζητηθεί στην 7η συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου στη Σύρο

Θέμα: Διάβρωση ακτής Πλατύ Γιαλού Σίφνου λόγω κακού σχεδιασμού λιμενικού έργου  

Μέσα σε ελάχιστα χρόνια από την κατασκευή του έργου «αλιευτικό καταφύγιο Πλατύ Γιαλού» (το έργο ξεκίνησε το 2005 και ολοκληρώθηκε το 2009) διαπιστώνονται έντονα φαινόμενα διάβρωσης στην ακτή αυτή της Σίφνου. Διαπιστώνεται χειροτέρευση της κατάστασης, η άμμος έχει φύγει πολλά μέτρα από την ακτή, ενώ μέρος της έχει συσσωρευτεί προς την πλευρά της ακτής όπου έχει κατασκευαστεί το λιμενικό έργο. Είναι σαφές, σε όποιους έχουν γνώσεις σχετικά με την δυναμική των παράκτιων συστημάτων, ότι η διάβρωση οφείλεται σε βίαιη ανατροπή των κινήσεων των θαλασσίων ρευμάτων που διαμορφώνουν με δυναμικό τρόπο ένα παράκτιο σύστημα εξαιτίας του λιμενικού έργου.

Είχα εγκαίρως ενημερώσει όσους ενεπλάκησαν με την προώθηση του έργου ότι αν δεν γίνονταν αξιόπιστη ακτομηχανική και γενικότερα περιβαλλοντική μελέτη και δεν εφαρμόζονταν σωστός σχεδιασμός για το έργο θα παρουσιάζονταν σύντομα φαινόμενα διάβρωσης. Οι προβλέψεις αυτές επιβεβαιώθηκαν δυστυχώς πολύ γρήγορα.  Φαίνεται ότι το έργο μάλλον έγινε – παρά τις περί αντιθέτου διαβεβαιώσεις – χωρίς τις κατάλληλες μελέτες, παρά την υποχρέωση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων και των αρμόδιων αρχών να διασφαλίσουν την εκτέλεση του έργου με τρόπο που δεν θα προκαλούσε περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή. Φαινόμενα διάβρωσης έχουν εμφανιστεί και στην παραλία των Καμαρών από την κατασκευή τις προηγούμενες δεκαετίες μόλων και αργότερα του λιμανιού του νησιού, χωρίς προφανώς των κατάλληλων έργων προστασίας, αλλά η διάβρωση έχει διαφορετικές επιπτώσεις, με δεδομένο ότι τα κτίρια είναι σε μεγαλύτερη απόσταση από τη θάλασσα και οι φυσικές άμυνες της ακτής αυτής έχουν σε σημαντικό βαθμό επανακάμψει (αμμόλοφοι, παράκτια βλάστηση, επαναδημιουργία μέρους της παλιάς λίμνης κα) και λειτουργούν ως ζώνη εκτόνωσης (buffer zone).

Η παραλία του Πλατύ Γιαλού είναι, αντιθέτως, πολύ ευάλωτη σε οποιοδήποτε φαινόμενο διάβρωσης, με δεδομένο ότι είναι πολύ στενή η λωρίδα γης μεταξύ υπαρχόντων κτιρίων και της θάλασσας και παραλλήλως είναι μια από τις πιο τουριστικές και χτισμένες ακτές της Σίφνου. Το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος από την επέκταση της διάβρωσης θα είναι πολύ υψηλό για την τοπική κοινωνία. Ο κίνδυνος σε μερικά χρόνια να παρασυρθούν από τη θάλασσα κτίρια μεταξύ των οποίων τουριστικές εγκαταστάσεις, κεραμοποιεία και εστιατόρια είναι υπαρκτός, όπως αποδεικνύει η ευρωπαϊκή και διεθνής εμπειρία.

Στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Κυκλάδων είχε συζητηθεί το 2010 και είχε αποφασισθεί η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης ανάμεσα στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κυκλάδων, τον Δήμο Σίφνου, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Σίφνου και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα: «Έρευνα Συνθηκών Διάβρωσης Ακτών Σίφνου – Προτάσεις αντιμετώπισης» προϋπολογισμού 85.793 Ευρώ. Η Σύμβαση όμως δεν υπογράφτηκε.

Το συγκεκριμένα έργο, όμως, δεν περιλήφθηκε ούτε σε αυτά που θα χρηματοδοτηθούν μέσω του προϋπολογισμού της Περιφέρειας. Σύμφωνα με την συζήτηση που έγινε στο Δημοτικό Συμβούλιο Σίφνου (Πρακτικό αριθμ. 9/2011 και Απόφαση αριθμ 89/2011) ο Δήμος Σίφνου έχει απευθυνθεί με επιστολές του Δημάρχου στην Περιφέρεια Ν Αιγαίου για να ενταχθεί το θέμα στον προϋπολογισμό της αλλά κάτι τέτοιο δεν έγινε.

Επειδή την ευθύνη έγκρισης των μελετών, παρακολούθησης κι επίβλεψης των μελετών είχαν οι υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων

Επειδή τα θέματα περιβάλλοντος πρέπει να είναι ψηλά στις προτεραιότητες της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης Ν Αιγαίου, η οποία πρέπει να συμβάλλει με όλες τις δυνάμεις της στην διαμόρφωση και υλοποίηση μιας πολιτικής που θα διασφαλίζει ότι τα έργα που γίνονται μελετώνται σωστά και υλοποιούνται με τρόπο ώστε να μην προκαλούνται βλάβες στο περιβάλλον

Επειδή το θέμα δεν αφορά μόνο τη Σίφνο αλλά σχεδόν όλα τα νησιά, όπου εκτελούνται λιμενικά ή γενικότερα τεχνικά έργα. Σύμφωνα με την μελέτη “EUROSION”[1] από τα 875 χιλιόµετρα ευρωπαϊκών ακτών που άρχισαν να διαβρώνονται τα τελευταία 20 χρόνια, το 63% βρίσκεται σε λιγότερο από 30 χιλιόµετρα απόσταση από περιοχές που άλλαξαν πρόσφατα λόγω τεχνικών έργων

Επειδή ανησυχητικές διαστάσεις έχει λάβει το φαινόμενο της διάβρωσης ακτών και σε πολλά άλλα νησιά, με μεγαλύτερα προβλήματα να καταγράφονται στη Ρόδο[2]. Για παράδειγμα σύμφωνα  με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν το 2008 με βάση προμελέτη που ανατέθηκε από τη δημοτική αρχή  και εκπονήθηκε από το τεχνικό γραφείο Aqua Terra, με επικεφαλής τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών Κωνσταντίνο Γούδα και μελετητές τους Χριστόφορο Καπόπουλο και Ευτυχία Ψαρροπούλου, η διάβρωση των ακτών του (τότε) δήμου Πεταλούδων έχει φθάσει από το 1936 μέχρι σήμερα στα 1350 στρέμματα και οι παραλίες του (τότε) δήμου έχουν μειωθεί κατά 1.350.000 τετραγωνικά μέτρα

Επειδή  σε εξέλιξη βρίσκεται μελέτη που αφορά τη διάβρωση των ακτών του δήμου Καμείρου για λογαριασμό του Δήμου Ροδίων από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Θεοφάνη Καραμπά με χρονοδιάγραμμα παράδοσής της τον προσεχή Ιούλιο

Επειδή η Ελλάδα είναι 4η στη σειρά κατάταξης των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την διάβρωση, σύμφωνα με την σχετική μελέτη «EUROSION – Living with Coastal Erosion in Europe: Sediment and Space for Sustainability» που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τα νησιά να βρίσκονται στις περιοχές υψηλού κινδύνου

Επειδή το ένα πέμπτο των ακτών της Ευρώπης των 25, περίπου 20.000 χιλιόμετρα, έχει επηρεαστεί ήδη σοβαρά ή αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα από τη διάβρωση, µε την ακτογραµµή να υποχωρεί κατά 0,5 έως 2 μέτρα κάθε χρόνο, και σε κάποιες σοβαρές περιπτώσεις µμέχρι και 15 µμέτρα. Πάνω από15 τετραγωνικά χιλιόμετρα το χρόνο χάνονται ή επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό[3].

Επειδή οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες της ευρωπαϊκής παράκτιας ζώνης, σύμφωνα µε στοιχεία ανεξάρτητων εκτιμητών, θα µμπορούσαν να αποτιμηθούν σε18-240 δισεκατοµµύρια δολάρια το χρόνο, σε όρους θετικών περιβαλλοντικών ωφελειών ενώ σύμφωνα µε εκτιμήσεις για λογαριασμό της ΕΕ, η Ολοκληρωμένη ∆ιαχείριση της Παράκτιας Ζώνης µμπορεί να προσθέσει κατά μέσον όρο 7% στο ΑΕΠ ενός κράτους µέλους της ΕΕ αλλά από την άλλη οι δημόσιες δαπάνες για την καταπολέμηση της διάβρωσης αυξάνονται και για το 2001 υπολογίζεται ότι έφτασαν σε3, 2 δισεκατοµµύρια ευρώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κάθε χρόνο, εκατοντάδες σπίτια στην παράκτια ζώνη της Ευρώπης πρέπει να εγκαταλειφθούν ή χάνουν την αξία τους επειδή κινδυνεύουν άμεσα να καταρρεύσουν ή να καταληφθούν από τη θάλασσα, συνήθως εξαιτίας ακατάλληλων ή κακά σχεδιασμένων έργων που εντείνουν ή προκαλούν τη διάβρωση παράκτιων περιοχών.

Επειδή σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πολιτική για την παράκτια ζώνη, οι εθνικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να βασίζονται

«α) σε μια ευρεία σφαιρική προοπτική (θεματική και γεωγραφική), η οποία λαμβάνει υπόψη την αλληλεξάρτηση και την ανομοιότητα των φυσικών συστημάτων και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που επηρεάζουν τις παράκτιες περιοχές·

β) σε μια μακροπρόθεσμη προοπτική που λαμβάνει υπόψη την αρχή της προφύλαξης, καθώς και τις ανάγκες των σημερινών και των μελλοντικών γενεών·

γ) σε μια προσαρμοστική διαχείριση στο πλαίσιο μιας σταδιακής διαδικασίας, η οποία διευκολύνει την προσαρμογή, αναλόγως της εξελίξεως των προβλημάτων και των γνώσεων. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη για μια υγιή επιστημονική βάση σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της παράκτιας ζώνης·

δ) στην τοπική ιδιαιτερότητα και τη μεγάλη ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών παράκτιων ζωνών, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζονται οι πρακτικές ανάγκες τους με συγκεκριμένες λύσεις και ευέλικτα μέτρα·

ε) στην αξιοποίηση των φυσικών διαδικασιών και το σεβασμό της χωρητικότητας των οικοσυστημάτων, ώστε οι ανθρώπινες δραστηριότητές να καθίστανται μακροπρόθεσμα περισσότερο φιλοπεριβαλλοντικές, κοινωνικά υπεύθυνες και οικονομικά υγιείς·

στ) στη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών (οικονομικοί και κοινωνικοί εταίροι, οργανώσεις που αντιπροσωπεύουν τους κατοίκους παράκτιων ζωνών, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και ο επιχειρηματικός τομέας) στη διαδικασία διαχείρισης, π.χ. μέσω συμφωνιών και βάσει κατανομής των αρμοδιοτήτων·

ζ) στην υποστήριξη και τη συμμετοχή των αρμόδιων διοικητικών φορέων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, μεταξύ των οποίων θα πρέπει να δημιουργηθούν ή να διατηρηθούν κατάλληλοι δεσμοί με στόχο τη βελτίωση του συντονισμού των διαφόρων εν ισχύ πολιτικών. Συμπράξεις με τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές, καθώς και μεταξύ τους, θα πρέπει να συνάπτονται, όπου δει·

η) στη χρησιμοποίηση ενός συνδυασμού μέσων ικανού να διευκολύνει τη συνοχή μεταξύ στόχων τομεακών πολιτικών, αφενός, και σχεδιασμού και διαχείρισης, αφετέρου».

Επειδή οι παράκτιες περιοχές στο Ν Αιγαίο υποφέρουν ήδη εξαιτίας των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων αλλά θα είναι εκτεθειμένες σε ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες τις κλιματικής αλλαγής που θα εντείνει υπάρχοντα προβλήματα   (άνοδος της στάθμης της θάλασσας, αλλαγές στη συχνότητα και την ένταση των καταιγίδων, επιδείνωση παράκτιας διάβρωσης και αύξηση των πλημμυρικών φαινομένων)[4]

Επειδή είναι σε εξέλιξη η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την Θαλάσσια Στρατηγική[5] και την Οδηγία Πλαίσιο 2008/56/ΕΚ για τη Θαλάσσια Στρατηγική, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και συστάσεις για την προώθηση ολοκληρωμένου Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ενώ παράλληλα είναι σε εξέλιξη και η διαβούλευση που έχει ξεκινήσει το ΥΠΕΚΑ για την ενσωμάτωσή της Οδηγίας Πλαίσιο 2008/56/ΕΚ στο εθνικό δίκαιο .

Επειδή η Περιφέρεια, το Περιφερειακό Συμβούλιο αλλά και ο Περιφερειάρχης και ο αρμόδιος Αντιπεριφερειάρχης προσωπικά θα πρέπει να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της έγκαιρης παρέμβασης σε σοβαρά προβλήματα, της αξιοποίησης παθημάτων ώστε να βελτιώνεται ο σχεδιασμός  και η εκτέλεση των έργων,

Επειδή η Οικονομική Επιτροπή στην οποία έχουν μεταφερθεί – κατά την άποψή μας εντελώς λανθασμένα – οι αρμοδιότητες του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν Αιγαίου για γνωμοδότηση σε σχέση με Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πρέπει να έχει


[2]    Υλικό από την σχετική εκδήλωση του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ στην Ρόδο και στην Κω 18 και 19 Σεπτεμβρίου 2010, στο blog του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ
https://ecoanemos.wordpress.com/about/videos/%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%82/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: