14η συνεδρίαση – ΘΕΜΑ 3: Ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου για την πορεία των προγραμμάτων ΕΣΠΑ

  • Θέμα από ημερήσια διάταξη
  • Εισήγηση
  • ΕΝΤΑΓΜΕΝΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΔΑ ΣΤΟ ΕΠ ΚΝΑ
  • ΕΝΤΑΓΜΕΝΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΠΑ εκτός ΕΠΚΝΑ
  • Εντάξεις ανά Νησί
  • Εξέλιξη ημιτελών έργων
  • Απόφαση Περιφερειακού Συμβουλίου
  • Η θέση του ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΕΜΟΥ
  • Ψηφοφορία: 
  • Τοποθέτηση:“Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο για το ΕΣΠΑ είναι πραγματικά δύσκολη γιατί συζητάμε για ένα θέμα στο οποίο δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα αυτή τη στιγμή με δεδομένο ότι δεν υπάρχει μεγάλη ευελιξία και δυνατότητα πολλών αλλαγών. Είναι δεδομένο ότι η Περιφέρεια δεν υπήρχε ως δομή όταν αποφασίστηκαν τα έργα που αφορούν στη νησιωτική μας περιφέρεια ενώ από την άλλη οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά σε σχέση με την εποχή κατά την οποία σχεδιάζονταν οι προτεραιότητες και τα έργα του ΕΣΠΑ.

    Είναι, κατ’ αρχάς, καλό ότι εμφανίζεται απορροφητικότητα αλλά ένα σύνολο έργων είναι ουρές της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου. Το ερώτημά μας είναι, επίσης, κατά πόσον αυτά που γίνονται ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες. Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν αλλάξει δραματικά οι καταστάσεις, συνθήκες και ανάγκες σε πολλούς τομείς, ιδιαίτερα στην ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, στην οικοδομή και στις κατασκευές, στις περιβαλλοντικές υποδομές, στις υπηρεσίες υγείας, στις συγκοινωνίες και κυρίως στα θέματα κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Αν δεν οργανωθεί καλύτερα η Περιφέρεια δεν βλέπουμε – ιδιαίτερα υπό συνθήκες αποσυντονισμού υπηρεσιών  και μείωσης ανθρώπινου δυναμικού στην κεντρική και περιφερειακή διοίκηση  – πως θα  μοορέσουν να “ωριμάσουν” νέα έργα (μελέτες, προκηρύξεις, επαναπροσανατολισμός κατευθύνσεων χρηματοδοτήσεων) που να ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες, χωρίς παράλληλα να κινδυνεύουν να χαθούν σημαντικοί πόροι.

    Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε τα βασικά προβλήματα ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη και στην επόμενη προγραμματική περίοδο, 2014-2020:

    –   Η στρατηγική μέχρι τώρα για την προώθηση έργων και προγραμμάτων ήταν η στόχευση στην απορροφητικότητα, ενώ ελάχιστη σημασία δόθηκε στο τελικό αποτέλεσμα και στις επιδόσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά στην πραγματική επίλυση προβλημάτων, στην επίτευξη της κοινωνικής συνοχής, στην δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας και στην επίτευξη του στόχου της αειφορίας (βιωσιμότητας). Ελάχιστοι μηχανισμοί αξιολόγησης των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν ή  όχι λειτούργησαν όλα αυτά τα χρόνια, παρά το γεγονός ότι δαπανήθηκαν τεράστια ποσά, προερχόμενα κυρίως από ευρωπαϊκούς πόρους. Η συζήτηση που διεξάγεται τώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αφορά στην στροφή από την “απορροφητικότητα” στην επίτευξη επιδόσεων και τελικών αποτελεσμάτων, στο πλαίσιο και μιας πολιτικής για την διοίκηση που επιζητά καλύτερα αποτελέσματα για τους πολίτες με βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Με άλλα λόγια, η προσοχή θα πρέπει να είναι στο πώς θα επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα και όχι στο πώς θα απορροφηθούν περισσότεροι πόροι. Αυτό είναι ένα σημαντικό μάθημα που πρέπει να πάρουμε στην χώρα και στην περιφέρειά μας, μια και δαπανήθηκαν τεράστια ποσά, αλλά πολλές από τις υποδομές που δημιουργήθηκαν έχουν σημαντικά προβλήματα είται κατασκευής είτε λειτουργίας ενώ από την άλλη δεν επιτεύχθηκε η αναγκαία κοινωνική συνοχή. Πολλά είναι και τα παραδείγματα σοβαρών επιπτώσεων στο περιβάλλον από έργα που χρηματοδοτήθηκαν από ευρωπαϊκούς πόρους καθώς και διασπάθισης του δημόσιου χρήματος και ενθάρρυνσης φαινομένων διαφθοράς.

    –    Η Περιφέρεια δεν πρέπει να περιορίζεται στην προώθηση μεμονωμένων έργων. Αντιθέτως πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε έναν σαφή περιφερειακό σχεδιασμό για όλες τις επιμέρους πολιτικές αλλά και συνολικά για την οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική βιωσιμότητα του Ν. Αιγαίου, που θα περιλαμβάνει σαφώς και ιεράρχηση προτεραιοτήτων με βάση τις ανάγκες της επόμενης δεκαετίας. Η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση δεν είναι η απλή συνέχεια της Νομαρχιακής, έχει άλλο ρόλο να επιτελέσει, αυτόν του σχεδιασμού και προώθησης ενός συνεκτικού σχεδίου βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης, με κοινωνική συνοχή και προστασία του περιβάλλοντος. Ένας τέτοιος συνεκτικός περιφερειακός σχεδιασμός απουσιάζει και είναι υποχρέωσή μας να δουλέψουμε ως Περιφερειακό Συμβούλιο για κάτι τέτοιο που θα αφορά στην περίοδο 2012 – 2020.

    – Ο Περιφερειακός Σχεδιασμός πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις διεργασίες που συντελούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πολύ περισσότερο που αυτή την περίοδο επανασχεδιάζονται οι κανονισμοί και οι πολιτικές για την περιφερειακή ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, το κλίμα, την ενέργεια, την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, την Κοινή Αγροτική Πολιτική, την εδαφική συνοχή, την θαλάσσια στρατηγική καθώς και για τα Ταμεία που θα προωθήσουν τις αντίστοιχες πολιτικές.

    – Σήμερα περίπου 30 άλλοι φορείς διαχειρίζονται έργα που εντάσσονται στο ΕΣΠΑ αλλά δεν υπάρχει ένα σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης το οποίο να έχει διαμορφωθεί με διάλογο με την συμμετοχή της περιφερειακής αυτοδιοίκησης μέσα στο οποίο να εντάσσονται οι επιμέρους δράσεις και άξονες παρέμβασης. Η Περιφέρεια έχει με τα σημερινά δεδομένα περιορισμένες δυνατότητες να συνδιαμορφώσει τις προτεραιότητες και κατευθύνσεις των όποιων έργων προωθούνται. Αν δεν είναι, όμως, η περιφερειακή αυτοδιοίκηση (και όχι μόνο η περιφερειακή αρχή), ποιος άλλος μπορεί να γνωρίζει το σύνολο των αναγκών και προτεραιοτήτων της περιφέρειας; Η Περιφέρεια (Περιφερειακή Αρχή και Περιφερειακό Συμβούλιο) πρέπει να αποκτήσει – τόσο θεσμικά όσο και στην πράξη – την πλήρη αρμοδιότητα να συνδιαμορφώνει τις επιμέρους πολιτικές προτεραιότητες αλλά και το σύνολο των έργων που προκηρύσσονται και υλοποιούνται στην περιοχή μας, είτε αυτά εντάσσονται σε ευρωπαϊκά ή άλλα προγράμματα είτε όχι, ακόμα και για όσους τομείς δεν ανήκουν τυπικά στην αρμοδιότητά της.

    Από πλευράς μας, ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ θεωρούμε ότι χρειάζεται να βάλουμε τις βάσεις ώστε να υπάρξουν εργαζόμενοι και δομές στην Περιφέρεια που να προωθήσουν συνολικά την αξιοποίηση πόρων – όχι μόνο από το ΕΣΠΑ και τους πόρους της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου –  και θα (υπο)στηρίξουν την κοινωνική συνοχή, τα μικρά νησιά και γενικότερα την σύγκλιση στο Ν. Αιγαίο. Ζητούμενο είναι, επίσης, πώς θα δημιουργηθεί μια κοινή αντίληψη και πώς θα μπορέσουν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά και στη βάση κοινού σχεδιασμού οι διάφορες υπηρεσίες της Περιφέρειας και των Δήμων. Αντίστοιχα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ΕΓΝΑΤΙΑ ΑΕ, τις καθυστερήσεις που υπάρχουν στον σχεδιασμό της αλλά και την πορεία υλοποίησης όσων έχει αναλάβει.

    Στη σημερινή συγκυρία πιστεύουμε ότι δεν αρκεί να διεκδικούμε θέματα από την κεντρική διοίκηση που καταρρέει και αποσυντίθεται, αν θέλουμε να έχουμε αποτέλεσμα. Είναι,αντιθέτως, επείγον και σημαντικό να συνεργαστούμε και αυτοοργανωθούμε ως Περιφέρεια (περιφερειακή αρχή,περιφερειακό συμβούλιο, δήμοι, τοπικές κοινωνίες), για να στοχεύσουμε:

    –   Σε τοπικοποίηση κεφαλαίων και εξεύρεση πόρων από ευρωπαϊκές πηγές που θα βοηθήσουν να καλυφθούν πραγματικές ανάγκες των νησιών αλλά και να συμπληρώνονται οι πολύ χαμηλοί, πλέον, μισθοί των εργαζομένων. Στις ιδιαίτερες συνθήκες του νησιωτικού μας χώρου, στις αυξημένες απαιτήσεις και στην μικρή προσφορά εξειδικευμένου προσωπικού, δεν έχουμε δικαίωμα να μείνουμε αδρανείς μπροστά στη μεγάλη μείωση του προσωπικού τους τελευταίους μήνες (κατά 157 άτομα) και στις αιτίες που την προκαλούν (μεγάλη μείωση μισθών, χαμηλό ηθικό, αβεβαιότητα).

    –    Σε δημιουργία βάσης δεδομένων για την πορεία εξέλιξης κάθε έργου μέχρι την ολοκλήρωση αλλά και μηχανισμών αξιολόγησης και παρακολούθησης της βιωσιμότητας των έργων που χρηματοδοτήθηκαν και καλής λειτουργίας μετά την ολοκλήρωσή τους. Αυτό θα βοηθήσει την περιφέρεια να προετοιμαστεί για την νέα προγραμματική περιόδο, κατά την οποία, σύμφωνα με όσα συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο (ΕΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Συμβούλιο) θα υπάρξει μια στροφή προς την επίτευξη στόχων και τις επιδόσεις, σε αντίθεση με τις προηγούμενες πολιτικές που έδιναν έμφαση στην απορροφητικότητα πόρων. Είναι πιθανόν να υιοθετητούν στο πλαίσιο των περιφερειακών πολιτικών και μια σειρά δείκτες αξιολόγησης που θα αποτυπώνουν μια καλύτερη εικόνα για το τι επιτεύχθηκε τελικώς με την διάθεση ευρωπαϊκών πόρων και πόσο προωθήθηκαν οι στόχοι της κοινωνικής συνοχής.

    Όλα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στα πλαίσια των συζητήσεων για να είναι τα διάφορα ταμεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπό ενιαία διεύθυνση και να υπογράφονται απ΄ευθείας συμβάσεις μεταξύ ΕΕ και περιφερειών.

    Κάνοντας μια αξιολόγηση της αξιοποίησης μέχρι σήμερα των ευρωπαϊκών πόρων, ως ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ πιστεύουμε ότι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων στο Νότιο Αιγαίο απέτυχε, μέχρι σήμερα, να περιγράψει τις πραγματικές ανάγκες του νησιωτικού μας συμπλέγματος και κυρίως να μειώσει τα ενδοπεριφερειακά χάσματα. Οι δυσκολίες έγιναν ακόμη μεγαλύτερες από τη στιγμή που βγήκαμε από τον στόχο 1 και ενταχθήκαμε στον στόχο 2. Στον τομέα αυτό υπάρχει ανάγκη να γίνουν πολλά. Ένα από τα πιο σημαντικά είναι να προωθήσουμε όλοι μαζί στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ανάγκη χρήσης εναλλακτικών δεικτών βιωσιμότητας (οι δείκτες του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος αδυνατούν να περιγράψουν την πολύ πιο σύνθετη και ειδική κατάσταση που επικρατεί στις νησιωτικές περιφέρειες) καθώς και πιο αξιόπιστους δείκτες αξιολόγησης προκειμένου να διατίθενται αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι σε θέματα συνοχής, απασχόλησης και βιωσιμότητας.

    Εξ ίσου σημαντικό είναι να ενεργοποιηθούμε ώστε ο σχεδιασμός των έργων να λαμβάνει υπ΄ όψη του την επικείμενη κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα έργων σε εξέλιξη που δεν λαμβάνουν υπόψη τους τον σημαντικό αυτό παράγοντα: πχ  το αγκυροβόλιο Αστυπάλαιας, το φράγμα της Λέρου (όπου δεν έγινε σωστή μελέτη και σχεδιασμός που να λάβει υπόψη του τις πλημμύρες, με μελέτη κι υλοποίηση από το Υπουργείο Γεωργίας κι έναν κολοσσιαίο προϋπολογισμό 3,5 εκ. ευρώ και άλλα 4 εκ. ευρώ για συνοδά έργα), το αλιευτικό καταφύγιο Πλατύ Γιαλού Σίφνου κα .

    Κλείνοντας, επιμένουμε ότι πρέπει να υπάρξει στρατηγική της Περιφέρειας για θέματα απασχόλησης. Η Περιφέρεια δεν έχει μέχρι σήμερα μπορέσει να παρουσιάσει ένα σχέδιο στο Περιφερειακό Συμβούλιο ή να διεκδικήσει επιπλέον πόρους για απασχόληση των νέων. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν και από την αυτοδιοίκηση όλων των βαθμών και από την κοινωνία και τους κοινωνικούς φορείς για να φέρουν αποτελέσμτα τα Τοπικά Ολοκληρωμένα Προγράμματα Στήριξης της Απασχόλησης, να δημιουργηθούν και δραστηριοποιηθούν Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις και ν’ αξιοποιηθεί ο Νόμος 4019/2011 για την κοινωνική οικονομία ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας που θα είναι βιώσιμες. Πάνω από όλα, όμως, πρέπει να μπουν προτεραιότητες σε θέματα κατάρτισης και υποστήριξης, βασισμένες στις ιδιαιτερότητες και τις προοπτικές των νησιών μας για να μην σπαταληθούν άλλη μια φορά οι υπάρχοντες πόροι που υποτίθενται αφορούν στην αντιμετώπιση της ανεργίας.

     

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: