Το Μουσείο Λαϊκού Πολιτισμού του Αιγαίου, στο Lefkes Village, στις Λεύκες της Πάρου, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου «Πανηγύρια στο Αιγαίο», γιορτάζει τα γενέθλιά του

Η «ποιητική του ξύλου». Δείγματα τραπεζιών καφενείου και καρεκλών απο τα νησιά του Αιγαίου.

«Ενα μικρό Μουσείο Λαϊκού Πολιτισμού του Αιγαίου, στις Λεύκες -ένα μικρό ορεινό χωριό της Πάρου- εγκατεστημένο μέσα σ’ ένα μικρό ξενοδοχείο –το Lefkes Village- δεν είναι τίποτε άλλο από το άνοιγμα ενός διαλόγου πολιτισμών. Και προφανώς ενός διαλόγου του Τουρισμού με το Φυσικό και το Πολιτιστικό Περιβάλλον.

Η ποιητικη του καραβομαραγκού.

Τώρα που η λογική της ανάπτυξης και της προόδου φανέρωσε πιά όλες της αδυναμίες της και τα αδιέξοδά της, είναι καιρός να σκύψουμε με σεβασμό και περίσκεψη στους παραδοσιακούς πολιτισμούς, αυτούς που η ανάπτυξη τούς κατέστρεψε και να πάρουμε –έστω και εκπρόθεσμα- ένα κομμάτι από τη σοφία τους».

Σε πρώτο πλάνο η «ποιητική του ξύλου», σε δεύτερη τα «πανηγύρια στο Αιγαίο» και σε τρίτη η φωτογραφική έκθεση «Σημαδια του Αιγαίου». Συνομιλίες σε εξέλιξη!

Έτσι άρχιζε το κειμενάκι του οδηγού του Μουσείο του Lefkes Village που εγκαινιάσθηκε πριν από 15 χρόνια. Χωρίς πολλές φιλοδοξίες, αργά αλλά συστηματικά και μεθοδικά και βέβαια με πολύ μεράκι καταγράφηκε στο χώρο αυτό, ένας κόσμος που χανόταν. Προσεγγίζοντας τον Λαϊκό Πολιτισμό του Αιγαίου μέσα από τα αντικείμενα χρήσης, αλλά ταυτόχρονα και αντικείμενα δημιουργίας, ανακαλύπτουμε ένα κόσμο που σε συνθήκες δύσκολες κατόρθωσε να ζήσει σε αρμονία με το περιβάλλον του, σεβόμενος την φύση και τον άνθρωπο.

Κεραμικά επιγιαλωμένα από την Σάμο

Τα εκθέματα αντικείμενα – που η λειτουργικότητα τους και η φόρμα τους δοκιμάστηκαν επί αιώνες- μας αποκαλύπτουν αισθητικές αξίες και συμβολισμούς, αλλά συνάμα αντικατοπτρίζουν την εξέλιξη της λαϊκής σκέψης και του λαϊκου πολιτισμού του Αιγαίου.

Γιορτάζοντας φέτος τα γενέθλια του, το αγαπημένο μας μουσειάκι, παρουσιάζει ταυτόχρονα τρεις θεματικές εκθέσεις.

Η πρώτη αφορά στη μόνιμη έκθεση των αντικειμένων με θέμα «Η ποίηση της μαστοριάς». Εδώ τέσσερα υλικά του Αρχιπελάγους η πέτρα, το ξύλο, το μέταλλο και ο πηλός βρήκαν τους «μαστορές» τους και μεταμορφώθηκαν σε ποίηση.

Η ποίηση της μαστοριάς σε φωτογραφίες, σκίτσα, πρώτες ύλες, εργαλεία, αντικείμενα.

Μιά μικρή λεπτομέρια απο τα πετρώματα. Οπάλιοι, μάρμαρα, σμυρίγδι, βαρυτίνη, οψιδιανός!

Η πέτρα εμφανίστηκε στο Αιγαίο σαν σημάδι φτώχειας, σαν τιμωρία και κατάρα των θεών και μόνο μετά από ένα τεράστιο αγώνα αιώνων, ο Αιγαιοπελαγίτης το μοναδικό υλικό που βρήκε σε αφθονία, το μετέτρεψε με μόχθο και ευρηματικότητα από κατάρα σε ευλογία. Με τις πέτρες έχτισε, χιλιάδες χιλιόμετρα ξηρολιθιών για να δημιουργήσουν τα επίπεδα γης για τις καλλιέργιες –τις περίφημες πεζούλες- , αλλά και τις εκκλησιές και τα σπίτια τους. Στο εκθετήριο της πέτρας, μπορεί κανείς να παρατηρήρησει πετρώματα του Αιγαίου από πολλά νησιά. Την βαρυτίνη της Μυκόνου, την κιμωλία της Κιμώλου, τα μάρμαρα της Πάρου, της μυλόπετρες, τον περλίτη, τον οψιδιανό της Μήλου, τις Λάμπες από την Πάτμου, τα χουλάκια της Μυκόνου, το σμυρίγδι της Νάξου, την τάλκη από την Τήνο και άλλα πολλά. Απέναντι τους σε φωτογραφίες όλα τα «ποίηματα των μαστόρων της πέτρας» περιστερώνες, ανεμόμυλοι, μοναστήρια, κρύνες, γιοφύρια, πλακόστρωτα, πηγάδια, δεξαμενές, αλώνια, μητάτα κλπ.

Στο εκθετήριο της σιδηρουργίας ανακαλύπτουμε την «ποιητική των σιδεράδων». Εδώ οι απόγονοι του Ήφαιστου, με τον ίδιο τρόπο μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, με το σφυρί και το αμόνι και τη βοήθεια της φωτιάς, παράγουν εξαρτήματα και εργαλεία για όλα τα λοιπά επαγγέλματα. Στους αγρότες παρέχουν γεωργικά εργαλεία (φτιάρια, αξίνες, τσεκούρια, ηνιά για το όργωμα), στους κτηνοτρόφους κουδούνια και πέταλα, στους ψαράδες άγκυρες και καμάκια. Στην οικοδομή θα φτιάξουν τις κλειδαριές, τους μεντεσέδες, τους ζεμπερέδες, τα κοντομήρια, τα μάσκουλα, κρίκους και κερκέλια. Η τέχνη της μεταλλουργίας, η τέχνη του γύφτου, θα φτάσει στο απόγειό της με τις σιδεριές (κάγκελα σε μπαλκόνια) και τα μεταλλικά επίπλα. Όλα αυτά τα αντικείμενα εμφανίζονται στο δεύτερο εκθετήριο.

Στη φωτιά με το σφυρί και το αμόνι οι γύφτοι κατασκευάζουν εργαλεία, μεντεσέδες, μάσκουλα, συδεριές…Η ποιητική του σίδερου.

Στον χώρο της αγγειοπλαστικής θα συναντήσουμε την «ποιητική του πηλού» σε μιά συλλογή με πάνω από εκατό κεραμικά απο όλα τα αγγειοπλαστικά κέντρα του Αιγαίου (Αίγινα, Σίφνο, Χίο, Λέσβο, Λήμνο, Ρόδο, Μαργαρίτες και Θραψανά από την Κρήτη, τη Σκύρο κλπ) όπου διακρίνονται τόσο οι διαφορές τους στις φόρμες –από νησί σε νησί- , αλλά και στους χρωματισμούς και τα σχέδια.

Απο τα κεραμικά πρωταγωνιστούν: Tα πυθάρια, τα λαγήνια, οι στάμνες, οι μισόσταμνες, τα κουμάρια, τα φλασκιά, οι κεσέδες, οι τσανάκες, τα πιάτα, οι γαβάθες, τα λαδικά αλλά και οι φλάροι, οι κυψέλες, οι αρμεοί, τα καπνιστήρια γιά τις μέλισσες, μαγκανοκουβάδες κλπ.

Κεραμικά από Σίφνο, Κρήτη, Λέσβο και Χίο.

Ο χώρος «της ποιητικής του ξύλου», καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του Μουσείου και εκτός κάποιων χοντροκατασκευών (άροτρα, σέλες, αγροτικά εργαλεία, ιχνος απο σκελετό βάρκας) περιλαμβάνει έπιπλα απο διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα και περιοχές του Αιγαίου. Η σειρά με τις πελεκητές καρέκλες της Κρήτης και τα τραπεζάκια καφενείου αποτελεί πράγματι μιά σπάνια συλλογή επίπλων.

Συλλογή από σπάνιες πελεκητές καρέκλες Κρήτης.

Η δεύτερη έκθεση αφορά τις φωτογραφίες από το Λεύκωμα «Σημάδια του Αιγαίου» του Γιώργου Πίττα όπου επιχειρείται μιά περίηγηση στο Αιγαίο και η καταγραφή των σημαδιών του, των στοιχείων που συγκροτούν την ιστορική ταυτότητά του, μέσα από φωτογραφίες, ιστορίες και μικρές λεπτομέριες, τις λεπτομέριες της μεγάλης ανθρώπινης περιπέτειας, τα “μεγάλα μικρά” κατά τον ποιητή. Στόχος της έκθεσης να ακονίσει τις αισθήσεις, να προσφέρει γνώσεις για μια πιο βαθιά διείσδυση στην ουσία και το πνεύμα του Αρχιπέλαγους.

Τέλος, το μεγαλύτερο κομμάτι του Μουσείου καταλαμβάνει η έκθεση «Πανηγύρια στο Αιγαίο» που πρωτοπαρουσιάζεται στην Ελλάδα. Η έκθεση έχει στηριχθεί στο ομώνυμο βιβλίο του Γιώργου Πίττα και περιλαμβάνει σαράντα μεγάλα πανώ (μπάνερ), όπου στο καθένα από αυτά περιγράφονται με φωτογραφίες και κείμενα τα πανηγύρια στο Αιγαίο, ενώ σε μιά ειδική αίθουσα παρουσιάζεται ένα slideshow με εικόνες και αυθεντικές μουσικές εκτελέσεις από το κάθε νησί.

Η έκθεση αυτή αποτυπώνει με τον πιό περιγραφικό τρόπο τα πανηγύρια των νησιών του Αιγαίου, όπου η μουσική, το τραγούδι, ο χορός και το φαγοπότι είναι αναπόσπαστα μέρη μιας τελετουργίας, στην οποία συμμετέχει όλη η κοινότητα. Γέροι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, μετά την τέλεση της θρησκευτικής εορτής, παίρνουν μέρος στο γλέντι σαν μέλη ενός ενιαίου κοινωνικού συνόλου, που δηλώνει έτσι την παρουσία του και τη συνοχή του. Τα πανηγύρια, το σπουδαίο αυτό κομμάτι της ελληνικής παράδοσης, σαν κοινωνικό γεγονός, είχαν και έχουν μια τέτοια συμπύκνωση ζωής και πολιτισμού που σπάνια τη συναντάς σ’ άλλες εκδηλώσεις.

Σε ένα ειδικό χώρο του Μουσείου μια βιβλιοθήκη και ένα αρχείο με DVD, συμπληρώνουν την βουτιά στον λαϊκό Πολιτισμό του Αρχιπέλαγους.

Πηγή: http://simadiatouaigaiou.wordpress.com/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: